Overzicht MS Medicijnen

Remmende MS medicijnen

Voor multiple sclerosis zijn verschillende middelen op de markt die de ziekte activiteit kunnen afremmen. Er is een verschil tussen eerstelijns en tweedelijns medicatie en de medicijnen zijn op verschillende manieren werkzaam met ook verschillende mogelijke bijwerkingen. Onderstaand overzicht is bedoeld om eenvoudiger te kunnen vergelijken en het juiste gesprek aan te kunnen gaan met de neuroloog bijvoorbeeld bij het kiezen of wisselen tussen medicijnen.

 

1e Lijns Medicatie

Na de diagnose zal een neuroloog adviseren een keuze te maken uit een aantal eerstelijns medicijnen. De keuze kan o.a. afhangen van bijvoorbeeld de voorkeur van toediening (tabletten of injecties) of op basis van mogelijke bijwerkingen. Er bestaat niet perse een ‘beste’ keuze, het is zeer situatie afhankelijk en persoonsgebonden.

  • Interferon-Beta (Avonex, Rebif, Plegridy, Betaferon)
  • Copaxone
  • Aubagio
  • Tecfidera

 

2e Lijns Medicatie:

Tweedelijns medicijnen mogen pas door een arts worden voorgeschreven nadat gebleken is dat eerstelijns medicijnen niet werken of wanneer de MS een zeer actief of agressief ziekteverloop laat zien.

  • Tysabri
  • Gilenya
  • Lemtrada

 

Nieuwe verwachte medicijnen (in testfase):

 

 

MS medicijnen Vergelijkingstabel 1

~Toediening & Werking~

Eerstelijns Medicatie
Merknaam Werkzame stof MS vorm Toediening Hoe vaak? Remmende werking
Avonex Interferon bèta-1a

(30 mcg)

RRMS injecties in spier 1x per week Vermindering van schubs met 30-33%. Houdt fysieke verslechtering enigszins tegen.
Rebif Interferon bèta-1a

(44 mcg)

RRMS injecties 3x per week Vermindering van schubs met 30-33%. Houdt fysieke verslechtering enigszins tegen.
Plegridy Interferon bèta-1a

(125 mcg)

RRMS injecties 1x per 2 weken  Vermindering van schubs met 35%.
Betaferon Interferon bèta-1b

(250 mcg)

RRMS injecties Om de dag Vermindering van schubs met 30-33%. Houdt fysieke verslechtering enigszins tegen.
Copaxone Glatirameer

(20 mcg)

RRMS injecties Dagelijks of 3x per week Vermindering van schubs met 29%
Aubagio Teriflunomid RRMS Tabletten 1x per dag Vermindering van schubs met 29%
Tecfidera Dimethylfumaraat RRMS Tabletten 2x per dag
Zinbryta  Daclizumab RRMS injectie 1x per maand  Vermindering van schubs met 45%
Tweedelijns Medicatie
Merknaam Werkzame stof MS vorm Toediening Hoe vaak? Remmende werking
Gilenya Fingolimod RRMS Tabletten Dagelijks Kan het aantal aanvallen per jaar met ongeveer 54-71% verminderen
Tysabri Natalizumab RRMS infuus 1x per maand Klinisch onderzoek toont aan dat de kans op achteruitgang halveert.
Lemtrada Alemtuzumab RRMS infuus 2 Kuren: 1x per dag 5 dagen lang. Daarna een jaar later 1x per dag 3 dagen lang. 30% Verbetering van invaliditeit. Na 5 jaar blijven 40% van de patiënten vrij van ziekteactiviteit.
Verwachte Medicatie
Ocrevus Ocrelizumab RRMS + PPMS infuus  1x per 6 maanden Vermindering van schubs met 95%, vertragen van fysieke verslechtering met 40%.

 

 

MS medicijnen Vergelijkingstabel 2

~Wat doet het medicijn vs. Bijwerkingen~

Eerstelijns Medicatie
Merknaam Sinds Wat doet het medicijn? Meest voorkomende bijwerkingen
Avonex 1995 Interferonen zijn natuurlijke eiwitten die door het lichaam zelf worden aangemaakt
en een rol spelen bij het afweersysteem en bestrijding van ziekten. Gemaakt van een kweek van zoogdiercellen en heeft dezelfde samenstelling als het menselijk product.
Griepachtige verschijnselen (welke na een dag verdwijnen). Reacties op de injectieplaats zoals pijn en ontsteking. Minder vaak voorkomende bijwerkingen zijn depressie en angst, hartkloppingen, verlies van eetlust, haaruitval, slaapproblemen en nervositeit.
Rebif 1996 idem van Avonex Reacties op de injectieplaats, zoals roodheid of enigszins pijnlijk. Minder vaak voorkomende bijwerkingen zijn griepachtige verschijnselen, hartkloppingen, rugpijn, opvliegingen, misselijkheid, braken, diarree, huiduitslag, slaapproblemen en nervositeit.
Plegridy 2015 Interferon die anders is klaargemaakt wat zorgt voor een verlengde medicijn afgifte.
Betaferon 1996 Reacties op de injectieplaats (80%): de huid kan gezwollen, rood en pijnlijk worden. Overige bijwerkingen: grieperig gevoel, moeheid, menstruatiestoornissen en depressie. Afname van bijwerkingen dikwijls na 3 maanden en te verminderen met ibuprofen.
Copaxone 2004 Bestaat uit stukjes synthetisch eiwit die lijken op myeline waardoor de beschadigingen en ontstekingen worden geremd. Reacties op de injectieplaats, blozen, pijn op de borst, kortademigheid of hartkloppingen. Maag/darm klachten, gewrichtspijn en rugpijn.
Aubagio 2013 Remt de deling van een bepaald type geactiveerde witte bloedcellen die verantwoordelijk zijn voor het ontstekingsproces bij MS.
Tecfidera 2013  De precieze werking van het middel is niet geheel duidelijk. Dimethylfumaraat lijkt ervoor te zorgen dat het afweersysteem de hersenen en ruggenmerg niet meer beschadigt. Blozen en maagproblemen en de witte bloedlichaampjes kunnen afnemen. Klein risico op PML.
Zinbryta  (Daclizumab) 2016  Bindt zich aan een bepaald type witte bloedcellen, met name de CD25, wat verhindert dat de T-cellen de myelinelaag aanvallen. Leverenzym stijgingen en huidreacties. Neusverkoudheid, bovenste luchtweginfecties, oorpijn, depressie.
Tweedelijns Medicatie
Gilenya 2012 Gilenya passeert de bloed-hersen barrière en bindt zich daar aan de T-cellen (witte bloedcellen) waardoor deze niet de lichaamseigen myelinelaag aanvallen om ontstekingen en beschadiging van zenuwweefsel te beperken. Verhoogde kans op infecties (m.n. longinfecties), hartritmestoornissen en hartfalen. Vermoedelijk lager risico op PML dan bij Tysabri.
Tysabri 2006 Het is een monoklonaal antilichaam (eiwit) dat verhindert dat witte bloedcellen (T-cellen) het centraal zenuwstelsel bereiken (bloed-hersen barrière) en de zenuwcellen en hun uitlopers d.m.v. ontstekingen vernietigd. De schade bij MS-terugvallen, wordt immers veroorzaakt door die T-cellen die de hersenen binnendringen. Kort na het toedienen: hoofdpijn, duizeligheid, vermoeidheid, keelpijn, huiduitslag, jeuk en koortsrillingen. Voornaamste ernstige bijwerking: kans op PML. Dit risico wordt gemonitord d.m.v. bloedonderzoek naar het JC virus. Het PML risico wordt groter na 24 maanden / infusen.
Lemtrada 2014 Gedeeltelijke afbraak van het immuunsysteem. Lemtrada bindt zich aan een specifiek eiwit, dat zich op de witte bloedcellen bevindt en welke verantwoordelijk zijn voor de aanvallen op de myeline. Lemtrada breekt de ziekmakende cellen af (B en T cellen). Hierna gaat het lichaam nieuwe witte bloedcellen aanmaken die minder tot geen aanvallen op het zenuwstelsel veroorzaken. Werd voorheen gebruikt bij leukemie (Campath), en is daarna aangepast / doorontwikkeld voor gebruik bij MS als Lemtrada. Infusie gerelateerde reacties tijdens de behandeling zoals hoofdpijn, misselijkheid, koorts, huiduitslag en vermoeidheid. Verhoogt risico op infecties en voornaamste ernstige bijwerking is kans op een schildklieraandoening / kanker, melanomen, te weinig bloedplaatjes en bepaalde nieraandoeningen.
Verwachte Medicatie
Ocrevus Eind 2017 Richt zich op een bepaald type witte bloedcellen, met name de CD20-positieve B-cellen. Naast RRMS is dit het eerste medicijn voor PPMS. Trials lopen nog. Vooralsnog milde bijwerkingen vrijgegeven: voornamelijk reacties op het infuus, infecties van de bovenste luchtwegen.

 

Meer informatie en uitleg over medicaties?

De websites van het Nationaal MS Fonds, MS in behandeling en MSweb zijn erg prettig en informatief om hiervoor te gebruiken.

 

 

Bronnen: De informatie in de tabellen is gebaseerd op de informatie zoals vrijgegeven door de betreffende fabrikanten op websites, informatieboekjes en handleidingen (Bayer, Biogen, EMD Serono, Genzyme, Novartis, Teva), en Wikipedia.

life-is-better

Friendship

Remmende MS medicijnen Voor multiple sclerosis zijn verschillende middelen op de markt die de ziekte activi...

MS-zwangerschap2

Tegen de bevalling opzien

Remmende MS medicijnen Voor multiple sclerosis zijn verschillende middelen op de markt die de ziekte activi...

Aerochill-koelvest-getest

Getest | Aerochill koelvest

Remmende MS medicijnen Voor multiple sclerosis zijn verschillende middelen op de markt die de ziekte activi...

Wedding Vibes

Wedding guest

Remmende MS medicijnen Voor multiple sclerosis zijn verschillende middelen op de markt die de ziekte activi...

Superman-header

Superman

Remmende MS medicijnen Voor multiple sclerosis zijn verschillende middelen op de markt die de ziekte activi...